W dniu 19 września miały miejsce uroczyste obchody 73. rocznicy powołania Narodowych Sił Zbrojnych połączone z 25-leciem Związku Żołnierzy NSZ.

Uroczystości poprzedziła Msza św. odprawiona w warszawskim kościele pw. św. Zbawiciela celebrowana przez ks. Jarosława Wąsowicza SDB oraz ks. Ryszarda Juraka i ks. Piotra Patyka. Okolicznościową homilię wygłosił wieloletni kapelan Związku Żołnierzy NSZ ks. Ryszard Jurak, który w gorących słowach wspomniał o bohaterach walk narodowego podziemia zbrojnego, wskazując ich jako przykład poświęcenia dla dobra wspólnego i wzorzec patriotyzmu.

 

Ksiądz Jurak wspomniał także o początkach Związku Żołnierzy NSZ, któremu udziela duszpasterskiej posługi od 25 lat. Podczas nabożeństwa wiernym towarzyszyły poczty sztandarowe: Zarządu Głównego oraz Okręgów: Szczecińskiego, Wielkopolskiego i Lubelskiego, które dzierżyli członkowie Grup Rekonstrukcji Historycznych NSZ.

 

Następnym punktem obchodów była sesja popularno-naukowa, która odbyła się w centrum konferencyjnym Instytutu Pamięci Narodowej „Przystanek Historia”. Zebranych gości powitali Prezes ZŻNSZ  Zbigniew Kuchciewicz i Wiceprezes Związku Karol Wołek.

 

W pierwszej części sesji wygłoszone były prelekcje historyczne: „Współpraca NSZ z pozostałymi strukturami Polski Podziemnej” (Sebastian Bojemski), „Koncepcja Ziem Zachodnich w ideologii/prasie NSZ” (dr Rafał Sierchuła), „Bezpieczeństwo międzynarodowe Polski w koncepcjach zaplecza politycznego NSZ” (dr Rafał Dobrowolski), „Andrzej Kiszka z NOW/NZW – żołnierz nadal wyklęty” (Bartłomiej Ilcewicz).

 

W następnej części dr Wojciech Muszyński zaprezentował najnowsze oraz zapowiadane wydawnictwa naukowe i popularne poświęcone dziejom i tradycji Narodowych Sił Zbrojnych. Mariusz Olczak zaprezentował zasoby Archiwum Akt Nowych, dotyczące NSZ. Karol Wołek przestawił cele Związku Żołnierzy NSZ na następne lata.

 

http://www.youtube.com/watch?v=J-9unry5lUM

 

Jako ostatni głos zabrał por. Henryk Atemborski żołnierz Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych. Jego wystąpienie było świadectwem świadka historii. Ostatnim punktem sesji było odznaczenie Krzyżem Zasługi ZŻNSZ najwybitniejszych obecnych na sali członków Związku. Odznaczenia wręczali Prezes Kuciewicz wraz z wiceprezesem Wołkiem.

 

Ostatnim akordem jubileuszu był Marsz Pamięci Narodowych Sił Zbrojnych współorganizowany przez Związek Żołnierzy NSZ, Fundację im. Kazimierza Wielkiego, Stowarzyszenie Marsz Niepodległości oraz Straż Marszu Niepodległości. Uczestnicy Marszu zebrali się przy pomniku Romana Dmowskiego w Warszawie. Wydarzenie otworzył Witold Tumanowicz prezes Stowarzyszenie Marsz Niepodległości, który wygłosił krótkie, otwierające marsz przemówienie. Przed pomnikiem Dmowskiego głos zabrał także wiceprezes ZŻNSZ Karol Wołek.

 

Na czele marszu szły poczty sztandarowe oraz członkowie Grup Rekonstrukcji Historycznych NSZ a uczestniczący w wydarzeniu weterani jechali historycznymi wojskowymi jeepami. W marszu podążającym pod Pomnik Nieznanego Żołnierza w Warszawie uczestniczyło około tysiąca osób. Na Placu Józefa Piłsudskiego kończyły się obchody jubileuszowe.

 

Przy Grobie Nieznanego Żołnierza uczestnicy Marszu odmówili Modlitwę NSZ, poprowadzoną przez Andrzeja Churskiego – Prezesa Okręgu Wielkopolskiego ZŻNSZ. W imieniu kombatantów głos zabrał weteran kpt. Stanisław Turski – prezes Okręgu Górnośląskiego ZŻNSZ.

 

Następnie przemówił  Wiceprezes Zarządu Głównego ZŻNSZ - Karol Wołek. Bartłomiej Ilcewicz, wiceprezes Okręgu Szczecińskiego poprowadził uroczysty Apel Poległych. Po Apelu delegacja organizatorów Marszu pamięci NSZ złożyła wieniec przed Pomnikiem Nieznanego Żołnierza, po czym odśpiewano hymn narodowy.

 

dr Rafał Dobrowolski / KW