Relacja z 67. rocznicy defilady w Wiśle oddziału Narodowych Sił Zbrojnych Henryka Flame ps. "Bartek".

3 maja 1946 roku oddział Okręgu VII Narodowych Sił Zbrojnych pod dowództwem kpt. Henryka Flame ps. „Bartek” dokonał spektakularnego czynu. Około 200 w pełni uzbrojonych i umundurowanych partyzantów na dwie godziny zajęło miasto Wisła i przeprowadziło defiladę o okazji Święta Konstytucji 3 maja.

 

To był jedyny taki przypadek w całym kraju, kiedy to na oczach komunistycznych okupantów oraz wojska sowieckiego stacjonującego w mieście urządzono przemarsz wojsk podziemnych. W 67. rocznicę wydarzenia Okręg Podbeskidzie i Górnośląski Związku Żołnierzy NSZ zrekonstruowały defiladę.

 

O godzinie 9 rano grupy rekonstrukcji historycznej NSZ w zwartym szyku przeszły ulicą 1 maja w Wiśle do kościoła pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny na Mszę świętą. Po Mszy świętej uczestnicy wydarzenia przemaszerowali, by złożyć wieńce pod pomnikiem, następnie przemaszerowali na rynek miejski na dalszą część uroczystości.

 

Tam odbyły się przemówienia przedstawicieli organizacji narodowych, grup rekonstrukcyjnych, stowarzyszeń i innych. Przemawiał także porucznik Stanisław Turski Ze Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Organizatorzy przybliżyli przebieg wydarzeń sprzed 67 lat oraz ideę, jaka przyświecała Narodowym Siłom Zbrojnym. Dowódca zgrupowania NSZ odebrał raport od poszczególnych grup, następnie złożył raport z zajęcia Wisły por. Stanisławowi Turskiemu.

 

Po uroczystościach w Wiśle przedstawiciel ZŻNSZ „Podbeskidzie” udał się do por. Władysława Foksy ps. „Rodzynka”, który niestety nie mógł wziąć udziału w uroczystości. Został mu złożony raport z zajęcia miasta Wisła. Por. Foksa był żołnierzem zgrupowania kpt. „Bartka” i w czasie defilady w 1946 roku dowodził 18 żołnierzami w oddziale Antoniego Bieguna ps. „Sztubak”. Żołnierze oddziału „Rodzynka” rozmieszczeni zostali w Cieszynie, Bielsku, Białej i Żywcu przy koszarach wojskowych, Urzędach Bezpieczeństwa, Komendach MO i ORMO, gdzie w razie jakichkolwiek większych zgrupowań mieli natychmiast o tym meldować. Obchody 67. rocznicy defilady odbyły się w hołdzie porucznikowi W. Foksie i innym żołnierzom oddziału „Bartka”.

 

Organizatorami uroczystości był Okręg Podbeskidzie oraz Okręg Górnośląski Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Wydarzenie współorganizowała Młodzież Wszechpolska oraz Obóz Narodowo Radykalny. Gościnnie wspomagali nas rekonstruktorzy z GRH NSZ z Warszawy, okręgu zachodniopomorskiego NSZ, GRH „Borujsko” ze Szczecina, Historyczny Kobiecy Oddział Bojowy DiSK (Dywersja i Sabotaż Kobiet) z Warszawy oraz stowarzyszenie Dzieci Serc z Radziechów.

 

W dniach 2 i 3 maja miał miejsce IX Rajd „Bartka”. Młodzież bielskich szkół wraz ze Związkiem Strzeleckim przemaszerowała szlakiem Narodowych Sił Zbrojnych.

 

Szanownym kombatantom, rekonstruktorom, młodzieży narodowej, współorganizatorom i wszystkim obecnym serdecznie dziękujemy za wsparcie i przybycie. Do zobaczenia w przyszłym roku!

 

Relacja członków Okręgu Szczecin ZŻNSZ z defilady w Wiśle.